Bir zâhirî hoca vardır öğretmeye “Elif”ten başlar Kişi günâ gün öğrenir Daha derin hoca vardır ilimden öğretir Açıklayabildiği kadar Âyet-i kerime’leri açıklar Hadis-i şerif’leri izah edebildiği kadar izah eder en güzelini öğretmeye çalışır Fakat bu öğrettiği şey satırdan alınmıştır Satırdan aldığını nakletmeye çalışır

Bir de Allah-u Teâlâ’nın öğrettikleri vardır Allah-u Teâlâ’nın talebeleri sadırdan alır Allah-u Teâlâ an be an yeni tecelliyatlarda bulunur Nurunu kalbine akıtması ve nakşetmesiyle gizli sırlara muttali olur Kalbindeki esrarı kitaba döktüğü zaman herkes hayret eder Çünkü halk satır ilmini biliyor bu ilim ise sadırdan çıktı Satırın muallimi benî beşer sadırın muallimi ise Allah-u Teâlâ’dır

Âyet-i kerime’sinde buyurur ki

“Her şeyden haberdar olan Allah gibi sana hiç kimse haber veremez.” (Fâtır: 14)

Sana hakikatı bildirecek olan herşeyden kemâliyle haberdar olan zât-ı kibriyâ’dır diğer haber verenler değil

Kime akıtırsa bu ilim onda bulunur Hangi hazineye ne kadar cevher kondu ise o kadar cevher olur Fakat o cevher hazineye âit değildir Koyana âittir

Çeşmeden su akar fakat o su çeşmeye ait değildir Su kesildiği zaman çeşmeden hiçbir şey akmaz

İlim ikidir: Sadır ilmi satır ilmi

Satır ilmi duymakla okumakla öğrenilir medreselerde tahsil edilir Bu ilim sahipleri şeriatın zâhirine vâristirler Şeriat ahkâmını tâlim ederler Hakk’a vâsıl olmak bu ahkâmın tatbik edilmesine bağlıdır Ahkâma uymayan her türlü çalışma ve ibadet nâkıstır Bunun için çok mühimdir

Sadır ilmi Allah-u Teâlâ’nın kalbe koyduğu ilimdir Buna “Marifetullah ilmi” de denir Marifetullah ehli bu gayeye ulaşmış ve bu faydalı olan marifetullah ilmine vâkıf olmuşlardır Hem zâhirî hem bâtınî misal âlemine uçabilmek için çift kanatlı kuş mesabesinde olmuşlardır

Sadır ilmi bâtınîdir satır ilmi zâhirîdir’’

Sadır ilmi hususidir satır ilmi umumidir

Sadır ilmi hallere mahsustur satır ilmi fiillere mahsustur

Sadır ilmi murakaba içindir satır ilmi muamele içindir

Sadır ilmi burhan ilmidir satır ilmi beyan ilmidir

Sadır ilmi hidayet ilmidir satır ilmi rivayet ilmidir

Sadır ilmi o bilgiyle hakikatte O’na O’ndan başka bir delil olmadığını bilmektir satır ilmi ise Allah-u Teâlâ’nın kâinattaki sanatını görmektir

Zâhir ehli ilim okur okutmak için okur Okudukçabüyür kendisini dev gibi görür

Bâtın ehli okur okudukça küçülür küçüldükçe küçülür

Birisi halk için okur birisi Hakk için okur Birisi halktan ücret alır birisi Hakk’tan ücret alır

Birisi kendini görür Hakk’ı görmez birisi Hakk’ı görür kendini görmez



Bir temsil: Zâhirî ilim yumurtanın dış kabuğudur kabuk olmazsa yumurtanın hükmü olmaz Tarikat ilmi beyazıdır bu ilmi elde etmek için kabuktan içeriye intikal etmek gerekiyor Hakikat ilmi sarısıdır daha da ileriye nüfuz edilerek elde edilir Civcivin çıkması ise marifetullahtır civciv çıkınca kabuk atılır artık yumurtadan eser kalmaz Kudsî ruh ile desteklenmiş olanlar marifetullaha nâil olduğu zaman ene kabuğunu deler hiç olduğunu anlar misal âlemine uçar

Fenâfişşeyh tahsili esnasında birçok tecellilere mazhar olunur Kişi bu tecelliyatlara mazhar olurken herşeyi bildiğini zanneder Fenâfirrasul tahsiline geçtiği zaman hakikata ulaşır ve hiçbir şey bilmediğini burada öğrenir Yumurta bir süre sıcakta kalıp civcivin kabuğu delip çıktığı gibi Fenâfillâh’a da geçtiği zaman vücut varlığını deler yol bulur Kudsî ruh ile desteklenen kimseler Lâhut âlemine kadar çıkar Kabuk değersiz bir hiç olduğu gibi o anda artık kendi varlığının hükümsüz ve bir kabuktan ibaret olduğunu herşeyin O’nun ve O’ndan olduğunu gözü ile görür Bu tahsilde hiç olduğunu öğrenir var olan Allah-u Teâlâ insan da tecelli eder Fakat bunu gören dünya yüzünde kaç kişidir?

Zâhirde iken insan hep bildiğini söyler hakikata geçince içeriye nüfuz eder hiçbir şey bilmediğini itiraf eder Marifetullah’a geçmesi ile de hiçbir şey olmadığını bilir Çünkü kurbiyet ve sıddıkiyete nâil olmuş olur

Kabuk da O’nundur yani zâhirî ilim de Allah-u Teâlâ’nın bir ihsanıdır beyazı da O’nun ihsanıdır sarısı da O’nun ihsanıdır Civcivin çıkması da mârifetullah ilmi de O’nun lütf-u ihsanıdır

Aslında var olan Allah’tır Var’ı bulunca varlık ifnâ olur kişi hiç olduğunu öğrenir

Zâhirde olanların ilmi satır ilmidir halktan alır Yani satırdan okumakla bir hoca tarafından öğretilmekle alır

Nasıl ki bin inşaat mühendisi bir araya gelse bir doktorun işini yapamaz Neden yapamaz? Branşları tahsilleri ayrı olduğu için birinin ilmini diğeri bilmez Bu da böyledir

Âyet-i kerime’de şöyle buyuruluyor:

“Onu sizin için bir ibret ve öğüt yapalım ve anlayışlı kulaklar onu anlasın diye.” (Hâkka: 12)

Nice insanlar vardır ki işitmesi de işitmemesi de birdir İşittikleri sadece kulağında kalır kalbine inmez bunun için de duymamış gibi olur Çünkü duymak başka işitmek başkadır Duyan kalp işiten kulaktır


Bâtınî ilim ilham vasıtası ile Allah-u Teâlâ’nın nuru kalbe akıtması ve dilediğini duyurması ile husule gelir Zâhirî yani dış ilimlerle iç âlemi bilmek mümkün değildir

“Âlimler peygamberlerin varisleridir” (Buharî)

Hadis-i şerif’i dikkatle incelendiği zaman bu hakikat açıkça görülür

Nübüvvetin üstünde hiçbir rütbe olmayacağına göre bu rütbeye vâris olmaktan daha büyük şeref tasavvur edilemez

Hiçbir peygamberin ümmeti vâris-i enbiyâ mertebesine nâil olamamıştır Bu vazife ancak Ümmet-i Muhammed’e tevdi ve ihsan buyurulmuştur

Onlar vâris-i enbiyadır Onlara “Vâris-i enbiya” denir

Nitekim Resulullah -sallallahu aleyhi ve sellem- Efendimiz Hadis-i şerif’lerinde şöyle buyuruyorlar

“Cenâb-ı Hakk benim göğsüme ne döktüyse ben de onu olduğu gibi Ebu Bekir’in göğsüne boşalttım” (Risâle-i Es’adiyye)

Kalpten kalbe dökülen ilâhi emanetullah kıyamete kadar devam eder İşte bütün bu sır buradan geliyor bütün esrar bütün gizlilik bu noktadan doğuyor


Zâhirî ilmin çeşitleri çoktur Bâtınî ilimlerinki ondan da çoktur İlm-i iman ilm-i İslâm ilm-i ihsan ilm-i tevbe ilm-i zühd, ilm-i verâ ilm-i takvâ ilm-i ahlâk ilm-i mârifet-i nefs ilm-i mârifet-i kalp- ilm-i tezkiye-i nefs ilm-i tasfiye-i kalp ilm-i mükâşefat ilm-i tevhid ilm-i tecelli-i sıfat ilm-i tecelli-i zât ilm-i makamat ilm-i vusûl ilm-i fenâ ilm-i bekâ ilm-i sekr ilm-i sahv ilm-i mârifet ve benzeri ilimler

Âlimler üç taifedirler Bir taifesi zâhirî ilmi bilirler İkincisi bâtınî ilmi bilirler Üçüncüsü hem zâhirî ilmi bilirler hem de bâtınî ilmi bilirler Bu üçüncüsünden çok azdır

Allah cc razı olsun kurbanım. Selam ve Dua İle...